فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )
275
فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )
متداول رايج است . تَوَهَّجَ - تَوَهُّجاً [ وهج ] : روشن يا افروخته شد ، - الحَرُّ : گرما سخت شد ، - يَومُنا : گرماى روز ما سخت شد ، - الْجَوْهرُ : آن گوهر درخشيد ، - تْ رائِحةُ الطَّيبِ : بوى خوش پراكنده شد . تَوَهَّدَ - تَوَهُّداً [ وهد ] الفراشُ : بستر گسترده شد . تَوَهَّلَ - تَوَهُّلًا [ وهل ] هُ : او را در معرض لغزش و خطا افكند . تَوَهَّمَ - تَوَهُّماً [ وهم ] الأَمرَ : آن چيز را خيال يا گُمان كرد ، - فيهِ الْخَيرَ : در او نشانِ خير و خوبى يافت . تَوَهَّنَ - تَوَهُّناً [ وهن ] الطائرُ : پرنده از خوردن دانههاى سنگين و كثيف سنگين شد و نتوانست پرواز كند ، - الْبَعيرُ : شتر خوابيد . التُّوَيْج - [ توج ] ( ز ) : تاج گُل ، پوشش داخلى شكوفه ، اكليل شكوفه . التُّوَيْجِيَّة - [ توج ] أو القُعَالة ( ز ) : هر برگى از برگهاى شكوفهء گُل كه معمولًا عدد اين برگها در بيشتر درختان ميوه پنج برگ است . تَوَيَّلَ - تَوَيُّلًا [ ويل ] : نفرين كرد ، واوِيلا گفت . التَّيَاتْرُو - تآتر ، كاباره ، نمايش . اين واژه ايتاليايى است . التَّيَّار - ج تَيَّارَات [ تير ] : موج فراخ دريا ؛ « فَرَسٌ تَيَّار » : اسبى كه بسان موج مىدود ؛ « قَطَعَ عِرْقاً تَيَّارّاً » : اسب با سرعت دويد ، « التَّيارُ الكَهْربائيّ » ( ف ) : جريان برق ؛ « التَّيارُ المُتَّصِلُ » : جريان برق دائم ؛ « التَّيارُ المُتَناوِب » : برق خانهها و منازل كه گاهى زياد و گاهى كم مىشود ؛ « التّيّارَاتُ الفكريَّة » : انديشههاى جديد در افكار انسان كه مانند موج حركت مىكنند . التَّيَّاس - دارندهء بُز نَر يا بُز كوهى . تَيَاسَرَ - تَيَاسُراً [ يسر ] الرجُلُ : آن مَرد به آسانى رفتار كرد ، اين واژه ضد ( تَيَامَنَ ) است . يعنى به طرف چپ رفت ، - القَومَ : آن قوم را از سمت چپ با خود بُرد . اين واژه لغتى است در ( ياسَرَ ) ، - القَومُ : آن قوم در ميان خود گوشت قُمار را تقسيم كردند . تِيَّاكَ - اين واژه مصغَّر ( تِيكَ ) است كه اسم اشارهء متوسط براى مفرد مؤنّث مىباشد . تَيَامَنَ - تَيَامُناً [ يمن ] : به طرف راست رفت ، به سوى يَمَن رفت يا به شهر يمن درآمد . التَّيَّان - انجير فروش ، انجير خشك كن . التَّيَّاه - [ تيه ] : مرد متكبّر و خود بزرگبين ، گمراه التَّيْتَانُوس - ( طب ) : بيمارى كُزاز . تَيتَّمَ - تَيَتُّماً [ يتم ] الصبيُّ : آن كودك يتيم شد . التَّيْس - ج تُيُوس و أَتْيَاس و تِيَسَة ( ح ) : بُزِ نَر يا آهوىِ نَر يا بُز كوهى ؛ « لِحْيَةُ التَّيسْ » ( ن ) : نام گياهى است . التَّيْسِيَّة - سِرِشت و طبيعت بُز نَر ، آنچه كه خود را به سِرِشت تيس درآورد ؛ « في فلان تَيْسيَّة » : در فلانى طبع بُزِ نَر و لجاجت است . تَيَسَّرَ - تَيَسُّراً [ يسر ] تِ البلادُ : آن سرزمين حاصلخيز شد ، - الأَمرُ : آن كار آسان شد ، - النَّهارُ : آن روز سرد شد ، - لِلْقِتَال : آماده جنگ شد . التَّيْغَار - ج تَيَاغِير : تَغار ، ظرفى بزرگ و سُفالين كه دبّاغان از آن استفاده كنند . التَّيْفَاق - [ وفق ] : « تَيْفَاقُ الهلالِ » : هنگام برآمدن هِلال . تَيَفَّعَ - تَيَفُّعاً [ يفع ] الغلامُ : آن نوجوان به سنِ بلوغ رسيد ، - الرَّجُلُ : آن مَرد بالاى تپه رفت ، بر روى تپّه آتش برافروخت . التّيْفُوئِيد - أو الحمَّى التِّيْفُوئِيدِيَّة : ( طب ) : بيمارى تيفوئيد . التِّيفُوس - ( طب ) : بيمارى تيفوس كه آن را طاعونِ گاوى گويند . تَيَقَّظَ - تَيَقُّظاً [ يقظ ] : براى آن كار هوشيار و بيدار شد ؛ « تَيَقظَ للأمر » : براى آن كار آماده و هوشيار شد . تَيَقَّنَ - تَيَقُّناً [ يقن ] : الأمرَ و بهِ : بر آن كار آگاهى يافت و آن را دانست . تِيكَ - مث تانِك ، ج أُولَئِكَ : اسم اشارهء مؤنّث براى اشارهء به متوسّط است و گاهى بر سر آن هاءِ تنبيه مىآيد مانند ( هاتيكَ ) . التِّيل - [ تيل ] ( ن ) : گياهى است از رستهء خبّازيات داراى شكوفههاى درشت به رنگهاى سُرخ يا سفيد . تَيَّمَ - - تَتْيِيماً [ تيم ] هُ الحُبُّ : عشق او را بنده و خوار و زبون كرد . التَّيْم - [ تيم ] : مص ، عبادت كننده ؛ « هو تَيْمُ اللَّهِ » : او بندهء خداست ، تباهى خِرَد و فساد عقل . التَّيْمَاء - بيابان كه در آن سرگشته و گمراه شوند ؛ « ارضُ تَيْماء » : زمين خشك و بى حاصل و نابود كننده ، نام موضعى است . تَيَمَّمَ - تَيَمُّماً [ يمّ ] الأَمرَ : براى آن كار آماده شد ، - لِلصَّلاة : براى نماز تيمم كرد . تَيَمَّنَ - تَيَمُّناً [ يمن ] بكذا : به آن چيز فال نيك زد . اين واژه ضدّ ( تَشَاءَمَ ) است . ، - الرَّجلُ : آن مَرد به كشور يَمَن مُنتسب شد ، مرد ، با دست راست يا با پاى راست يا با طرف راست بدن به كارى يا ورزشى پرداخت ، - بِالْمَيّت : مُرده را بر پهلوى راست در قَبر نهاد . التَّيْمَن - [ يمن ] : به معناى ( الجَنُوب ) است . التِّين - ( ن ) : درختى است از رستهء توتيّات كه در همهء كشورهاى خاورميانه كِشت مىشود و ميوهء آن به گونهء تازه يا خشك خورده مىشود كه همان انجير است ؛ « التّينُ المَطبُوخ » ( ط ) : مُرباى انجير . التِّينَة - ( ن ) : واحد ( التّين ) است به معناى يك دانه انجير . تَيَّهَ - تَتْيِيهاً [ تيه ] هُ : او را گُمراه كرد ، آن چيز را گُم كرد . التِّيه - ج أَتْيَاه و أَتَاوِيه و أَتاوِهَة : تكبُّر و خود بزرگبينى ، گُمراهى ، بيابان كه در آن گمگشته و سرگردان شوند . التَّيْهَاء - [ تيه ] من الأراضي : زمينى كه در آن